Nghiên cứu trao đổi
Kinh tế Việt Nam - Thăng trầm và đột phá: Gợi mở tư duy cải cách từ nhìn lại quá khứ
Thứ năm ,
10/07/2025 |
12:40 GMT+7
Trong bối cảnh kinh tế Việt Nam đang đối diện với nhiều thách thức: tăng trưởng chậm lại, áp lực lạm phát, thị trường bất động sản trầm lắng, và yêu cầu cải cách thể chế ngày càng rõ rệt, việc nhìn lại những bài học trong lịch sử kinh tế là điều cần thiết hơn bao giờ hết. Cuốn sách Kinh tế Việt Nam - Thăng trầm và đột phá của hai tác giả Phạm Minh Chính và Vương Quân Hoàng, do Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật xuất bản lần thứ ba năm 2025, mang đến một nền tảng kiến thức khoa học và thực tiễn kinh tế để suy ngẫm và định hướng cho các bước đi của hiện tại và tương lai.
Với cấu trúc gồm ba phần: Thăng trầm - Đột phá - Vấn đề và hiện tượng, cuốn sách không đơn thuần là một tư liệu ghi chép lịch sử kinh tế mà là một công trình phân tích kinh tế được triển khai bằng tư duy hệ thống, vận dụng các công cụ hiện đại của kinh tế học và tài chính. Điều đặc biệt là trong từng lát cắt quá khứ, cuốn sách đều đặt ra câu hỏi cho hiện tại: những gì đã từng xảy ra, liệu có đang lặp lại?
Ví dụ, ở phần viết về tình trạng “bong bóng tài sản” đầu thập niên 2000, các tác giả chỉ rõ nguyên nhân là dòng tín dụng chảy quá nhanh vào bất động sản và chứng khoán, trong khi các cơ chế kiểm soát vĩ mô chưa theo kịp. Kết quả là khủng hoảng thanh khoản, lạm phát và sự đổ vỡ dây chuyền đã xảy ra. Gần hai thập kỷ sau, thị trường bất động sản hiện nay tiếp tục bộc lộ nhiều điểm tương đồng: lệch pha cung - cầu, giá bị đẩy lên cao không tương xứng với năng lực chi trả, trong khi rủi ro nợ xấu ngân hàng vẫn hiện hữu. Nhìn từ cuốn sách, có thể thấy những khuyến nghị về minh bạch hóa dòng vốn, kiểm soát tín dụng theo ngành, và xây dựng dữ liệu tài sản thống nhất vẫn là những “việc cần làm ngay”.
Ví dụ, ở phần viết về tình trạng “bong bóng tài sản” đầu thập niên 2000, các tác giả chỉ rõ nguyên nhân là dòng tín dụng chảy quá nhanh vào bất động sản và chứng khoán, trong khi các cơ chế kiểm soát vĩ mô chưa theo kịp. Kết quả là khủng hoảng thanh khoản, lạm phát và sự đổ vỡ dây chuyền đã xảy ra. Gần hai thập kỷ sau, thị trường bất động sản hiện nay tiếp tục bộc lộ nhiều điểm tương đồng: lệch pha cung - cầu, giá bị đẩy lên cao không tương xứng với năng lực chi trả, trong khi rủi ro nợ xấu ngân hàng vẫn hiện hữu. Nhìn từ cuốn sách, có thể thấy những khuyến nghị về minh bạch hóa dòng vốn, kiểm soát tín dụng theo ngành, và xây dựng dữ liệu tài sản thống nhất vẫn là những “việc cần làm ngay”.
Cuốn sách Kinh tế Việt Nam - Thăng trầm và đột phá
Tương tự, trong chương viết về “hành vi bầy đàn” trên thị trường vàng và ngoại tệ, các tác giả đã phân tích sự thiếu ổn định của tâm lý thị trường trước các thông điệp không rõ ràng từ chính sách. Điều này đặc biệt có ý nghĩa khi hiện nay, niềm tin của nhà đầu tư trong nước đang chịu tác động lớn từ các yếu tố tâm lý, tin đồn trên mạng xã hội và độ chậm trễ trong truyền thông chính sách. Cuốn sách đặt ra bài học rằng: ổn định kinh tế vĩ mô không thể chỉ dựa vào các công cụ kỹ thuật mà cần cả sự nhất quán và chủ động trong truyền thông chính sách để tránh “hiệu ứng đám đông”.
Một điểm mạnh của cuốn sách là đề cập đến vai trò Nhà nước trong nền kinh tế thị trường. Các tác giả không cổ súy cho can thiệp hành chính cực đoan, cũng không tuyệt đối hóa “bàn tay vô hình” của thị trường, mà đặt ra yêu cầu về một Nhà nước kiến tạo, biết dẫn dắt, điều tiết, và đồng thời khơi thông được sức sáng tạo của khu vực tư nhân. Đây cũng là điều nền kinh tế Việt Nam hiện nay đang rất cần, trong bối cảnh cải cách thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa bước vào giai đoạn quyết liệt, với các thách thức như cải cách ngân sách, minh bạch tài chính công, và nâng cao hiệu quả đầu tư công.
Bài học từ các giai đoạn “thăng trầm” được trình bày trong sách không chỉ có giá trị học thuật, mà còn gợi mở về năng lực thích ứng và đổi mới của nền kinh tế Việt Nam. Chẳng hạn, sau cuộc khủng hoảng năm 1997 - 1998 ở khu vực châu Á, Việt Nam đã rút ra nhiều kinh nghiệm để ứng phó tốt hơn với khủng hoảng toàn cầu năm 2008. Vậy, trong bối cảnh hậu đại dịch Covid-19 và những biến động địa chính trị ngày nay, làm thế nào để nâng cao khả năng chống chịu của nền kinh tế? Cuốn sách không cung cấp câu trả lời trực tiếp, nhưng từ những bài học trong lịch sử kinh tế đất nước, đã đưa ra những nguyên tắc nền tảng: củng cố niềm tin thị trường, nâng cao chất lượng thể chế, và điều tiết linh hoạt theo chu kỳ.
Toàn bộ nội dung trong cuốn sách Kinh tế Việt Nam - Thăng trầm và đột phá là minh chứng cho một cách tiếp cận lịch sử mang tính thực tiễn. Từ quá khứ nhìn ra hiện tại, từ dữ liệu rút ra hành động, cuốn sách không chỉ dành cho giới nghiên cứu mà còn hữu ích với nhà quản lý, doanh nghiệp và những ai trăn trở với con đường phát triển của đất nước.
Một điểm mạnh của cuốn sách là đề cập đến vai trò Nhà nước trong nền kinh tế thị trường. Các tác giả không cổ súy cho can thiệp hành chính cực đoan, cũng không tuyệt đối hóa “bàn tay vô hình” của thị trường, mà đặt ra yêu cầu về một Nhà nước kiến tạo, biết dẫn dắt, điều tiết, và đồng thời khơi thông được sức sáng tạo của khu vực tư nhân. Đây cũng là điều nền kinh tế Việt Nam hiện nay đang rất cần, trong bối cảnh cải cách thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa bước vào giai đoạn quyết liệt, với các thách thức như cải cách ngân sách, minh bạch tài chính công, và nâng cao hiệu quả đầu tư công.
Bài học từ các giai đoạn “thăng trầm” được trình bày trong sách không chỉ có giá trị học thuật, mà còn gợi mở về năng lực thích ứng và đổi mới của nền kinh tế Việt Nam. Chẳng hạn, sau cuộc khủng hoảng năm 1997 - 1998 ở khu vực châu Á, Việt Nam đã rút ra nhiều kinh nghiệm để ứng phó tốt hơn với khủng hoảng toàn cầu năm 2008. Vậy, trong bối cảnh hậu đại dịch Covid-19 và những biến động địa chính trị ngày nay, làm thế nào để nâng cao khả năng chống chịu của nền kinh tế? Cuốn sách không cung cấp câu trả lời trực tiếp, nhưng từ những bài học trong lịch sử kinh tế đất nước, đã đưa ra những nguyên tắc nền tảng: củng cố niềm tin thị trường, nâng cao chất lượng thể chế, và điều tiết linh hoạt theo chu kỳ.
Toàn bộ nội dung trong cuốn sách Kinh tế Việt Nam - Thăng trầm và đột phá là minh chứng cho một cách tiếp cận lịch sử mang tính thực tiễn. Từ quá khứ nhìn ra hiện tại, từ dữ liệu rút ra hành động, cuốn sách không chỉ dành cho giới nghiên cứu mà còn hữu ích với nhà quản lý, doanh nghiệp và những ai trăn trở với con đường phát triển của đất nước.
PV
Bình luận
CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM
.jpg)
TRÍ TUỆ NHÂN TẠO VẠN VẬT VÀ SỨ MỆNH MỚI CỦA GIÁO DỤC CÔNG NGHỆ BẢO AN
Trong bối cảnh kỷ nguyên số đang chuyển dịch mạnh mẽ với sự hội tụ giữa Trí tuệ nhân tạo (AI) và Internet vạn vật (IoT), bài toán an toàn thông...
.jpg)
Khai mạc Diễn đàn Kinh tế Thủ đô lần thứ III năm 2026: Nguồn nhân lực chất lượng cao phải đo bằng năng lực thực thi
Trong bối cảnh Hà Nội đang quyết tâm hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số, Diễn đàn Kinh tế Thủ đô lần thứ III năm 2026 (CEF III) vừa chính...
LƯƠNG Y TÂM NGUYỄN: TỪ KHÁT VỌNG SỐNG ĐẾN TẤM LÒNG VÌ NGƯỜI BỆNH
Chia sẻ mới đây cùng Lương y Tâm Nguyễn, điều phấn khởi cho thấy, hành trình gìn giữ bài thuốc gia truyền của Lương y đã và...
.jpg)
Bứt phá giới hạn chẩn đoán ung bướu và tim mạch với hệ thống CT Scanner 512 lát cắt
Bệnh viện Quốc tế Hoàn Mỹ (Bắc Ninh) vừa chính thức đưa thiết bị chụp cắt lớp vi tính (CT Scanner) 512 lát cắt vào hoạt động, đánh dấu bước tiến...
.jpg)
Chính sách thuế: Động lực thúc đẩy doanh nghiệp Việt tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu
Sáng 18/9, tại Hà Nội, Tạp chí Tài chính Doanh nghiệp phối hợp với các cơ quan liên quan tổ chức Diễn đàn “Chuyển dịch chuỗi cung ứng toàn...
TIN TỨC - SỰ KIỆN
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.png)
Đọc tạp chí in
Theo dòng sự kiện
