Văn hoá phát triển

TIỄN DÂNG NGƯỜI - VÕ ĐẠI TƯỚNG

***
Tâm hương một nén dâng Người,
An nhiên tự tại về nơi vĩnh hằng.
"Sinh vi Tướng - Tử vi Thần",
Điện Biên một trận rửa hờn trăm năm.
Thù nhà nợ nước vai mang,
Phá xiềng nô lệ, xoá tan ngục tù.
 Lửa Trường Sơn - hịch thành đô,
Nối vòng tay lớn, kết bờ Bắc Nam.
Đất Lệ Thủy - dòng Kiến Giang,
Khí thiêng hun đúc hào quang tên Người.
Tướng Quân ơi! mãi sáng ngời...
Việt Nam quốc sử đời đời ghi công.
                           Hoành Linh Giang - Texas, Hoa Kỳ.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước TÔ LÂM viếng mộ Đại tướng VÕ NGUYÊN GIÁP, tháng 4/2026

Quả thật đã có biết bao thi ca từng viết về Đại tướng, nhưng khi bắt gặp những vần thơ Tiễn Dâng Người của Hoành Linh Giang ta như thấy đó không chỉ là nghệ thuật ngôn từ, mà còn là tấm lòng của người viết gửi vào lịch sử dân tộc. Bài thơ “Tiễn dâng Người – Võ Đại tướng” của tác giả Hoành Linh Giang – một Việt kiều đang sinh sống tại Texas (Hoa Kỳ) – chính là một nén tâm hương thiêng liêng, được viết vào năm 2013, khi Đại tướng Võ Nguyên Giáp từ biệt cõi trần.
Qua vài khổ thơ ngắn gọn, súc tích, tác giả đã khắc họa hình tượng vị Đại tướng của Nhân dân, Người anh cả của Quân đội Nhân dân Việt Nam – với tất cả sự kính trọng, tự hào và tri ân sâu sắc.

Tác giả Hoành Linh Giang bên Đại tướng Võ Nguyên Giáp nhân chuyến về
thăm quê An Xá, huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình (cũ), tháng 4/1986

1. Nén tâm hương tiễn biệt bậc Anh hùng dân tộc
Bài thơ mở ra bằng một giọng điệu trầm lắng, thiêng liêng:“Tâm hương một nén dâng Người, An nhiên tự tại về nơi vĩnh hằng.”
Hai câu thơ giản dị nhưng thấm đẫm cảm xúc. Tác giả không dùng những lời lẽ bi lụy, mà lựa chọn hình ảnh “nén tâm hương” – một biểu tượng văn hóa truyền thống của người Việt khi tưởng niệm những bậc tiền nhân.
Cụm từ “An nhiên tự tại” gợi nên sự thanh thản, siêu thoát của một con người đã hoàn thành trọn vẹn sứ mệnh lịch sử. Đại tướng ra đi không phải trong nỗi bi thương, mà như một vị Anh hùng trở về cõi vĩnh hằng, nơi lịch sử và Nhân dân đời đời ghi nhớ.
Hai câu thơ tiếp theo là điểm nhấn đặc biệt: “Sinh vi Tướng – Tử vi Thần/ Điện Biên một trận rửa hờn trăm năm.”
Câu thơ đầu mang âm hưởng như một tuyên ngôn lịch sử. “Sinh vi Tướng – Tử vi Thần” không chỉ là lời ca ngợi, mà còn là sự khẳng định tầm vóc phi thường của Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Khi còn sống, ông là vị tướng huyền thoại; khi đã về với đất mẹ, ông trở thành biểu tượng thiêng liêng trong tâm thức dân tộc.
Câu thơ sau nhắc tới Chiến thắng Điện Biên Phủ năm 1954 – chiến thắng “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”.“Rửa hờn trăm năm” chính là sự kết thúc của gần một thế kỷ nô lệ dưới ách thực dân, mở ra một trang sử mới huy hoàng cho dân tộc Việt Nam.
Chỉ bằng một câu thơ, tác giả đã gói trọn ý nghĩa lịch sử vĩ đại của chiến thắng Điện Biên Phủ.

Nhà thơ (Việt kiều Mỹ) HOÀNH LINH GIANG về thăm Việt Nam, năm 2024.

2. Khắc họa hình ảnh Vị tướng của Nhân dân
Bài thơ tiếp tục nhấn mạnh vai trò lịch sử của Đại tướng: “Thù nhà nợ nước vai mang, Phá xiềng nô lệ, xoá tan ngục tù.”
Hai câu thơ mang khí phách hào hùng của thời đại kháng chiến. Hình ảnh “vai mang thù nhà nợ nước” gợi lên tinh thần của cả một dân tộc đứng lên theo lời hiệu triệu của vị lãnh tụ anh minh Nguyễn Ái Quốc để “đem sức ta mà giải phóng dân ta”, cứu đất nước thoát khỏi ách lầm than xiềng xích thực dân đô hộ. Đại tướng Võ Nguyên Giáp không chỉ là người cầm quân, mà còn là biểu tượng của ý chí độc lập, tự do của dân tộc Việt Nam. “Phá xiềng nô lệ” là hình ảnh giàu sức gợi cảm – tượng trưng cho hành trình giải phóng dân tộc, từ Cách mạng Tháng Tám đến chiến thắng Điện Biên Phủ.
Tiếp đến là hai câu thơ sau mở rộng tầm vóc lịch sử của Đại tướng: “Lửa Trường Sơn – hịch thành đô/ Nối vòng tay lớn, kết bờ Bắc Nam.”
Ở đây, tác giả gợi lại cả hai cuộc kháng chiến vĩ đại của dân tộc. “Lửa Trường Sơn”: biểu tượng của cuộc kháng chiến chống Mỹ, của tuyến đường Hồ Chí Minh huyền thoại. “Nối vòng tay lớn”: gợi nhắc đến khát vọng thống nhất đất nước.
Tác giả đã khẳng định được: Đại tướng Võ Nguyên Giáp không chỉ là vị tướng của chiến thắng Điện Biên Phủ, mà còn là người truyền cảm hứng, tựa như câu thơ của Tố Hữu: “Xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước/ Mà lòng phơi phới dậy tương lai” góp phần quan trọng vào hành trình thống nhất non sông 30 tháng 4 năm 1975.
Đọc tiếp, chúng ta có thêm cảm nhận về hai câu thơ tiếp theo khi có dịp trở về quê hương của Đại tướng: “Đất Lệ Thủy – dòng Kiến Giang/ Khí thiêng hun đúc hào quang tên Người.”
Ở đây, Lệ Thủy (Quảng Bình) – quê hương của Đại tướng – được nhắc đến với niềm tự hào sâu sắc. Dòng Kiến Giang không chỉ là địa danh địa lý, mà còn là biểu tượng của nguồn cội đã nuôi dưỡng nên hồn cốt một con người kiệt xuất. Đại tướng Võ Nguyên Giáp sinh năm 1911 tại làng An Xá, huyện Lệ Thủy. Vì thế câu thơ thể hiện được rõ quan niệm quen thuộc trong văn hóa Việt: Anh hùng luôn sinh ra từ mảnh đất giàu truyền thống và khí phách, “Địa linh nhân kiệt”.
Hai câu cuối bài, quả đúng là khúc vĩ thanh nhắc về Vị Đại tướng luôn sống mãi trong lòng dân. Tên Người sống mãi với non sông qua vần kết đầy trang trọng:
“Tướng Quân ơi! mãi sáng ngời...Việt Nam quốc sử đời đời ghi công.”
Lời gọi “Tướng Quân ơi!” thật bình dị, nhưng ở vào thời khắc hay tin Đại tướng đã ra đi mãi mãi thì đó là tiếng lòng của tác giả nghe sao mà thống thiết! Hoàng Linh Giang cho hay, ông là người con làng An Xá cùng quê với Đại tướng. Ông du học tại CH Liên bang Đức từ năm 1967; sau đó, năm 1968 là ông sang Thụy Sỹ học. Năm 1986 Linh Giang về thăm quê, và rất vinh hạnh cho ông, ngày 19/4/1986 ông được gặp Người Anh cả của Quân đội ta ngay tại làng An Xá; được chụp ảnh chung với Người (xem ảnh), sau đó ông đi Mỹ rồi định cư tại đó từ 1987 đến nay. Bởi thế, câu thơ – tiếng gọi thốt lên từ con tim ông mà như tiếng gọi từ trái tim của hàng triệu triệu người dân Việt Nam. Không còn khoảng cách giữa người viết và nhân vật lịch sử. Đó là tiếng gọi thốt lên của tình cảm, của lòng biết ơn, của niềm tự hào dân tộc.
Ý thơ cuối tác giả đã khẳng định một chân lý: Tên tuổi Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã trở thành một phần của lịch sử Việt Nam. Không thể thiếu và không cho phép có thể được lãng quên.
Cả bài thơ, chúng ta thấy dù dung lượng ngắn, bài thơ mang nhiều tầng ý nghĩa và những giá trị tư tưởng rất lớn. Đó là lòng tri ân lịch sử - Bài thơ là lời tưởng niệm thiêng liêng đối với vị Đại tướng huyền thoại của dân tộc. Đó là niềm tự hào dân tộc: Chiến thắng Điện Biên Phủ và hành trình thống nhất đất nước được khắc họa như một bản hùng ca lịch sử. Và ở đó còn là tình cảm sắt son của người Việt xa quê. Nó khẳng định rằng dù ở bất cứ nơi đâu, trái tim người Việt vẫn luôn hướng về Tổ quốc và thành kính tri ân những Anh hùng dân tộc.
Có thể nói, “Tiễn dâng Người – Võ Đại tướng” không phải là một bài thơ dài hay cầu kỳ về thi pháp. Nhưng chính sự giản dị, chân thành và trang trọng đã làm nên cái TẦM sức lay động của nó. Đó là một nén tâm hương của người Việt xa quê, dâng lên vị Đại tướng huyền thoại – người đã góp phần viết nên những trang sử vàng chói lọi của dân tộc.
Và như lời kết của bài thơ: “Việt Nam quốc sử đời đời ghi công.” Tên tuổi Đại tướng Võ Nguyên Giáp – Vị tướng của Nhân dân, vì Nhân dân  – sẽ, luôn và mãi mãi sống trong lòng dân tộc Việt Nam, như một biểu tượng của trí tuệ, bản lĩnh và khát vọng độc lập tự do.

Ngày 03/5/2026.