Văn hoá truyền thống

Đi chùa đầu Xuân - Nét đẹp văn hóa cần được gìn giữ trong kỷ nguyên mới

Thứ tư , 04/03/2026 | 15:04 GMT+7

Trong tiết trời ấm áp của những ngày đầu năm mới, khi đất trời chuyển mình từ đông sang xuân, lòng người cũng hướng về những giá trị an lành và thiện lương. Tiếng chuông chùa ngân vang giữa buổi sớm xuân như nhắc nhở con người sống chậm lại, lắng lòng và khởi đầu một năm mới bằng tâm thế trong sáng. Nhân dịp Xuân Bính Ngọ, phóng viên Tạp chí Tinh hoa Đất Việt đã có cuộc trao đổi với Đại đức Thích Minh Đức – Trụ trì chùa Vạn Phúc (xã Việt Tiến, tỉnh Hưng Yên) để lắng nghe những chia sẻ về ý nghĩa của việc đi chùa đầu xuân trong kỷ nguyên mới.

Đại đức Thích Minh Đức – Trụ trì Chùa Vạn Phúc ( xã Việt Tiến. tỉnh Hưng Yên)

Thưa Đại đức, mỗi dịp đầu năm mới, chùa chiền lại đón rất đông Phật tử và nhân dân về lễ Phật, du xuân. Theo Đại đức, điều gì tạo nên ý nghĩa đặc biệt của văn hóa Phật giáo trong những ngày đầu xuân?

Đầu năm mới là khởi đầu của một mùa xuân, mùa của đâm chồi nảy lộc của sinh sôi và hy vọng. Đó cũng là thời khắc giao thoa giữa mùa đông khép lại và mùa xuân mở ra, giữa cái cũ và cái mới. Trong sự chuyển mình ấy của đất trời, con người cũng mong muốn làm mới tâm hồn mình, khởi đầu một hành trình mới tốt đẹp hơn. Việc người dân đến chùa đầu xuân không chỉ đơn thuần là sinh hoạt tôn giáo của Phật giáo, mà đã trở thành một nét văn hóa truyền thống của dân tộc. Từ bao đời nay, ông bà ta đã coi việc đi lễ chùa đầu năm như một cách để hướng về điều thiện, gửi gắm ước nguyện bình an cho gia đình, cho quê hương, đất nước. Trong kỷ nguyên mới khi xã hội phát triển nhanh, nhịp sống gấp gáp thì giá trị ấy càng trở nên quan trọng. Con người cần một điểm tựa tinh thần để cân bằng nội tâm, để nuôi dưỡng niềm tin và hy vọng. Đi chùa đầu năm vì thế không chỉ là một nghi lễ, mà là sự khởi đầu bằng tâm thế an lành, mong một năm hanh thông và gặt hái nhiều thành công trong cuộc sống.

Vì sao theo Đại đức, mỗi dịp Tết đến xuân về, người dân lại tìm đến chùa như một điểm tựa tinh thần?

Theo Đại đức Thích Minh Đức: Những ngày đầu xuân, người ta đến chùa trước hết là mang tâm đến cửa Phật. Đó là tâm cầu chúc những điều tốt đẹp nhất cho gia đình và xã hội; là ước mong một năm mới bình an, thuận hòa. Ở chùa, con người dễ nói với nhau những lời thiện lành, dễ buông bỏ hơn những muộn phiền của năm cũ. Không gian thanh tịnh nơi cửa thiền giúp mỗi người có cơ hội nhìn lại chính mình. Giữa cuộc sống bộn bề, có những điều ta vô tình lãng quên đó là sự lắng nghe, sự thấu hiểu và lòng biết ơn. Khi đến chùa, thắp một nén hương, cúi đầu trước Tam bảo, con người như được nhắc nhở về giá trị của sự khiêm nhường và hướng thiện. Vì vậy, chùa không chỉ là nơi lễ bái, mà còn là nơi nâng đỡ đời sống tinh thần. Đi chùa đầu năm chính là cách mỗi người tự gieo vào lòng mình một hạt giống thiện lành cho hành trình của cả năm phía trước.

Những ngày đầu năm mới, chùa đón đông đảo Phật tử về lễ Phật, thành tâm tụng kinh, cầu nguyện cho một năm mới bình an, hanh thông.

Trong những ngày cao điểm lễ xuân, nhà chùa đã làm gì để giữ gìn sự trang nghiêm và văn minh? Quan điểm của Đại đức về vấn đề này như thế nào?

Đại đức Thích Minh Đức cho biết: Vào dịp đầu xuân, lượng Phật tử và du khách thập phương về chùa Vạn Phúc rất đông. Vì vậy, nhà chùa luôn chú trọng nhắc nhở bà con thực hành nếp sống văn minh khi đi lễ: ăn mặc chỉnh tề, giữ gìn lời nói hòa nhã, không chen lấn xô đẩy, không đốt vàng mã tràn lan, không đặt nặng hình thức cúng lễ. Chúng tôi cũng hướng dẫn Phật tử thực hành lễ Phật đúng nghi thức, hiểu rõ ý nghĩa của việc cầu an đầu năm là cầu cho tâm mình an trước, rồi từ đó lan tỏa sự bình an ra gia đình và xã hội. Theo tôi, trong kỷ nguyên mới, xây dựng môi trường lễ hội văn hóa chuẩn mực phải bắt đầu từ ý thức của mỗi cá nhân. Khi mỗi người hiểu rằng đi chùa là để tu tâm dưỡng tính chứ không phải để phô trương hay cầu lợi riêng, thì tự nhiên sự trang nghiêm sẽ được giữ gìn.

Giữa tiết xuân se lạnh, khuôn viên chùa được trang hoàng đèn lồng đỏ, cây cảnh và hoa trái, tạo nên không gian thanh tịnh, ấm áp cho Phật tử du xuân, lễ Phật.

Được biết, mỗi dịp đầu xuân chùa Vạn Phúc đều có những hoạt động hướng về cộng đồng. Đại đức có thể chia sẻ thêm?

Từ nhiều năm nay, vào mỗi dịp Tết đến xuân về, chùa Vạn Phúc đều tổ chức trao quà và ủng hộ các gia đình liệt sĩ, gia đình chính sách, người có công với cách mạng và các hộ nghèo trên địa bàn xã Việt Tiến. Đây không chỉ là hoạt động từ thiện đơn thuần, mà còn là sự tri ân và trách nhiệm đối với cộng đồng. Tinh thần từ bi của Phật giáo luôn gắn liền với truyền thống “uống nước nhớ nguồn” của dân tộc. Khi chia sẻ với những hoàn cảnh khó khăn, chúng ta không chỉ trao đi vật chất mà còn trao đi sự động viên, tình người. Bên cạnh đó, nhà chùa tổ chức các khóa lễ cầu an đầu năm, tụng kinh, thuyết giảng giáo lý để giúp Phật tử hiểu sâu hơn về việc tu tập giữa đời thường rằng mỗi hành động thiện lành trong cuộc sống hằng ngày chính là cách thiết thực nhất để cầu phúc.

Theo Đại đức, làm thế nào để giữ gìn nét đẹp đi chùa đầu năm trong bối cảnh xã hội hiện đại?

Nét đẹp đi chùa đầu năm cần được gìn giữ và nhân rộng, nhưng phải đi đôi với hiểu đúng. Đi chùa không phải đến để xin xỏ, cầu lợi hay đặt nặng vật chất. Nếu chỉ cầu xin mà không thay đổi bản thân, thì lời cầu nguyện cũng khó thành tựu. Đi chùa là để học cách sống thiện lành hơn, biết sửa mình, biết nói lời hay, làm việc tốt. Khi tâm mình sáng, lời nói mình thiện, hành động mình đúng đắn, thì đó chính là sự cầu nguyện thiết thực nhất. Trong kỷ nguyên mới, chúng ta cần kết hợp truyền thống với ý thức văn minh: giữ gìn môi trường, thực hành lễ nghi giản dị, tránh mê tín dị đoan. Khi mỗi người đi chùa với tâm trong sáng và hiểu biết, thì nét đẹp văn hóa ấy sẽ được bảo tồn bền vững.

Trong không khí đầu xuân, chùa Vạn Phúc trở thành điểm tựa tinh thần thân thuộc của người dân địa phương, nơi gửi gắm những ước nguyện bình an cho năm mới.

Nhân dịp năm mới, Đại đức có lời nhắn gửi gì tới bà con Phật tử và nhân dân địa phương?

Nhân dịp đầu xuân mới, xin kính chúc tới các cấp Giáo hội, tới chư tôn đức Hòa Thượng, Thượng tọa, Ni trưởng, Ni sư, Đại đức Tăng ni; các cấp, các ban, ngành, cùng toàn thể quý Phật tử và toàn thể bà con nhân dân một năm mới an khang, thịnh vượng, gia đạo bình an. Mong rằng mỗi người chúng ta luôn giữ được tâm thiện lành, sống đoàn kết, yêu thương và biết sẻ chia. Nguyện cầu cho quốc thái dân an, quê hương ngày càng phát triển, và để mỗi mùa xuân về không chỉ là sự đổi thay của đất trời, mà còn là sự nở hoa trong chính tâm hồn mỗi người.

Hoàng Hiếu – Đức Anh

Bình luận

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM

                      
                         DẤU ẤN NGƯỜI “CẦM LÁI” HỘI ĐỒNG HỌ PHẠM VIỆT NAM TRONG LỄ KHAI XUÂN BÍNH NGỌ - 2026
                          Ngày 8 tháng Giêng năm Bính Ngọ, tại Đình Ngoại, Phường Thanh Liệt, Hà Nội – không gian văn hóa tâm linh giàu trầm tích...

                         AN HƯNG TỔ CHỨC LỄ KHAI BÚT XUÂN BÍNH NGỌ 2026 VÀ PHÁT ĐỘNG PHONG TRÀO XÂY DỰNG QUỸ KHUYẾN HỌC,  KHUYẾN TÀI
                      Chiều ngày 12 tháng Giêng năm Bính Ngọ tức ngày 28/02/2026, tại Di tích lịch sử cấp Quốc gia Đền thờ Tiến sĩ, nhà thơ yêu nước Lê Khắc...

                         NGỌC LIỄN KHAI HỘI: ĐÁNH THỨC MIỀN DI SẢN BÊN DÒNG THỜI GIAN
                      Giữa nhịp sống hối hả của xã Kiến Hưng, TP Hải Phòng đang trên đà đổi mới, tiếng trống hội Đình làng Ngọc Liễn vang lên vào những ngày...

                         RỘN RÀNG LỄ HỘI TRUYỀN THỐNG ĐÌNH LÀNG CẨM HOÀN XUÂN BÍNH NGỌ 2026
                      Trong không khí hân hoan của những ngày đầu xuân mới, từ ngày mồng 8 đến mồng 10 tháng Giêng năm Bính Ngọ tức 24-26/2/2026, dân làng...

                         KIẾN TRÚC SƯ TRẦN TRUNG DŨNG BỀN BỈ GIỮ HỒN VIỆT NƠI ĐẤT KHÁCH
                          Đất Cảng Hải Phòng – miền “địa linh nhân kiệt”, nơi hội tụ khí chất của những danh nhân, tướng lĩnh, văn nhân và nghệ sĩ tài...