Văn hoá phát triển

Khi công nghệ “kể chuyện” đạo học nghìn năm

Thứ năm , 29/10/2026 | 13:22 GMT+7

Không còn là những bia đá hay mái đình nằm tĩnh lặng trong bóng tối, Văn Miếu - Quốc Tử Giám về đêm nay đã "kể chuyện" bằng công nghệ âm thanh và ánh sáng hiện đại. Tour đêm tại di tích quốc gia đặc biệt này không chỉ mang đến trải nghiệm thị giác sống động mà còn tạo sức sống mới cho những giá trị đạo học truyền thống.

Công nghệ mở lối cho trải nghiệm di sản
Trên thế giới, công nghệ đã được ứng dụng tại nhiều di tích và bảo tàng để phục dựng không gian, mô phỏng hiện vật và giới thiệu lịch sử. Một số địa điểm như đấu trường La Mã, các lăng mộ Ai Cập, Mori Building tại Nhật Bản hay Bảo tàng Louvre ở Pháp đã sử dụng những giải pháp kỹ thuật khác nhau nhằm tăng tính trực quan cho hoạt động tham quan.

Du khách thưởng thức màn trình chiếu 3D Mapping “Tinh hoa đạo học” tại Văn Miếu

Tại Việt Nam, một số điểm di tích cũng triển khai công nghệ trong các chương trình du lịch đêm. Tour đêm Nhà tù Hỏa Lò sử dụng âm thanh, ánh sáng và hiệu ứng sân khấu để tái hiện các câu chuyện lịch sử. Trong khi đó, tour đêm Hoàng thành Thăng Long kết hợp tham quan thực tế với trình chiếu laser tại khu vực di tích khảo cổ, đồng thời tổ chức các hoạt động tương tác để du khách tìm hiểu về hiện vật và lịch sử. Trong xu hướng này, tour đêm Văn Miếu - Quốc Tử Giám sử dụng công nghệ trình chiếu 3D Mapping cùng các hình thức tương tác số để giới thiệu những nội dung gắn với truyền thống giáo dục của dân tộc. Thay vì chỉ tiếp nhận thông tin qua bảng giới thiệu hoặc lời thuyết minh, du khách có thể theo dõi hình ảnh chuyển động, nghe nội dung thuyết minh và tham gia các hoạt động trải nghiệm tại di tích.

Con đường gạch Bát Tràng cổ kính dẫn lối du khách vào hành trình di sản

Việc kết hợp công nghệ với nội dung lịch sử giúp các thông tin về truyền thống hiếu học và tinh thần tôn sư trọng đạo được trình bày theo cách trực quan hơn. Hình thức này cũng phù hợp với nhu cầu trải nghiệm của nhiều nhóm khách, đặc biệt là học sinh, sinh viên và những người thường xuyên tiếp cận thông tin qua các nền tảng số. Qua đó, công nghệ trở thành một phương tiện hỗ trợ giới thiệu di sản, góp phần đa dạng hóa hoạt động tham quan tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám.
Không gian trải nghiệm đa giác quan
Tour đêm Văn Miếu - Quốc Tử Giám được kết hợp giữa nghe thuyết minh, tham gia hoạt động tương tác và thưởng thức màn trình diễn công nghệ. Tại khu Nhập đạo, du khách được nghe “Lời ru của mẹ”, “Lời dạy của cha”, đi kèm hệ thống âm thanh và ánh sáng nhằm giới thiệu những giá trị về giáo dục gia đình, truyền thống hiếu học và đạo lý tôn sư trọng đạo. Tại khu Học đường, khách tham quan có thể trải nghiệm một số hoạt động ứng dụng công nghệ như trò chuyện với Rùa AI hoặc sử dụng kính thực tế ảo VR để thử viết chữ trong không gian số. Các hoạt động này tạo điều kiện để du khách chủ động tìm hiểu nội dung chương trình thay vì chỉ quan sát và lắng nghe.

Hoạt động tương tác và tìm hiểu lịch sử cùng "đại sứ văn hóa" Rùa AI

Theo chia sẻ của hướng dẫn viên tour đêm, những hoạt động có ứng dụng công nghệ thu hút sự chú ý của nhiều khách tham quan, trong đó có học sinh, sinh viên và du khách quốc tế. Trong quá trình trải nghiệm, một số người chủ động đặt câu hỏi về lịch sử khoa cử, các nhân vật tiêu biểu và ý nghĩa của những biểu tượng xuất hiện trong chương trình. Điều này cho thấy các hình thức tương tác có thể hỗ trợ du khách tìm hiểu sâu hơn về nội dung lịch sử được giới thiệu tại di tích.
Điểm nhấn của chương trình là màn trình diễn 3D Mapping “Tinh hoa đạo học” tại sân Thái Học. Bằng công nghệ trình chiếu hiện đại, mặt tiền Nhà Thái Học trở thành không gian tái hiện các câu chuyện về truyền thống hiếu học và khoa cử Việt Nam. Hình ảnh cá chép vượt long môn, rùa đội bia cùng các biểu tượng tôn vinh hiền tài được thể hiện sinh động, giúp du khách hiểu hơn về tinh thần trọng học và khát vọng thành danh của người xưa.

Toàn cảnh trình diễn 3D Mapping "Tinh hoa đạo học" tại sân Thái Học

Để hoàn thành chương trình, đội ngũ kỹ thuật phải tính toán và điều chỉnh hệ thống trình chiếu sao cho hình ảnh phù hợp với bề mặt kiến trúc. Anh Tuấn Nghĩa, kỹ thuật viên phụ trách hệ thống 3D Mapping, cho biết đội ngũ đã tham khảo và học hỏi kinh nghiệm từ nước ngoài trong việc xử lý ánh sáng trên các công trình có bề mặt lồi lõm, chất liệu phức tạp. Từ đó, hệ thống được căn chỉnh với độ chính xác cao, vừa tạo hiệu ứng thị giác, vừa làm nổi bật các biểu tượng văn hóa truyền thống như cá chép hóa rồng hay vinh quy bái tổ.
Sức hút của tour đêm với du khách
Việc đưa công nghệ vào chương trình tham quan tạo thêm nhiều hoạt động để du khách lựa chọn. Chị Thanh Nhàn, quản lý vận hành tour đêm Văn Miếu, chia sẻ: “Chúng tôi rất vui khi thấy tour đêm tiếp cận được nhiều đối tượng khán giả mới, đặc biệt là các bạn trẻ và du khách quốc tế. Các suất chiếu 3D Mapping hay khu vực trải nghiệm kính VR và hệ thống Rùa AI luôn nhận được sự quan tâm lớn. Việc điều phối dòng người vừa đảm bảo trải nghiệm trọn vẹn cho khách, vừa giữ gìn tính tôn nghiêm của di tích là ưu tiên hàng đầu của đội ngũ vận hành.”
Thay vì chỉ tiếp nhận thông tin một chiều qua lời thuyết minh hay văn bản, người xem được trực tiếp tham gia vào không gian lịch sử sống động thông qua hệ thống trình chiếu âm thanh, hình ảnh và các điểm chạm tương tác. Những trải nghiệm "mắt thấy, tai nghe, tay chạm" không chỉ giữ chân người dân Thủ đô mà còn tạo nên sợi dây kết nối văn hóa bền bỉ với cả những du khách từ phương xa. Trực tiếp trải nghiệm tour đêm, bà Saffron, du khách đến từ Anh, nhận xét: "Cách các bạn kết hợp giữa một địa danh cổ kính với hiệu ứng âm thanh, ánh sáng hiện đại rất thú vị, giúp khách nước ngoài như tôi dễ tiếp cận và kết nối với văn hóa Việt Nam hơn. Đây thực sự là một trải nghiệm đáng nhớ và khác biệt so với những tour du lịch thông thường mà tôi từng tham gia."

Du khách nước ngoài hào hứng chia sẻ trải nghiệm công nghệ tại di tích

Dù mang lại nhiều hình thức trải nghiệm mới, công nghệ vẫn cần được sử dụng phù hợp với đặc điểm và giá trị của di tích. Các hiệu ứng hình ảnh, âm thanh hay hoạt động tương tác có vai trò hỗ trợ truyền tải thông tin, không thể thay thế những giá trị lịch sử, văn hóa vốn có của Văn Miếu - Quốc Tử Giám. Nội dung chương trình vì thế cần bảo đảm tính chính xác, đồng thời giữ gìn không gian trang nghiêm của di tích.
Việc kết hợp công nghệ với hoạt động tham quan tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám cho thấy một hướng tiếp cận mới trong giới thiệu di sản. Khi được triển khai phù hợp, những giải pháp này có thể giúp công chúng tiếp cận thông tin thuận tiện hơn, tạo thêm trải nghiệm cho du khách và đưa các giá trị văn hóa truyền thống đến gần hơn với thế hệ trẻ.

Hoài Anh

Bình luận

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM

                      
                         Ba Vì mùa hoa dã quỳ: Lạc bước giữa những triền vàng rực rỡ
                      Mỗi độ cuối thu, đầu đông, khi những cơn gió se lạnh bắt đầu len lỏi qua phố phường Hà Nội, Vườn quốc gia Ba Vì lại khoác lên mình tấm áo...

                         Phía sau tấm màn múa rối, người trẻ tìm thấy đam mê
                      Tốt nghiệp chuyên ngành Cải lương nhưng lại gắn bó với Nhà hát Múa rối Việt Nam từ năm 2015, nghệ sĩ trẻ Ngô Doãn Thịnh đã gặt hái...

                          Dấu ấn đổi mới sáng tạo từ cuộc thi Samsung Solve for Tomorrow 2026
                      Ngày 31/ 10 năm 2026 tại Hà Nội, Samsung Việt Nam phối hợp cùng Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC) vừa long trọng tổ chức Vòng Chung kết và Lễ...

                         Thanh Thủy - Cô gái ghi dấu ấn tại "Đấu trường Nhạc Việt 2026"
                      Vòng chung kết cuộc thi "Đấu trường Nhạc Việt mùa 4” diễn ra tại Nhà hát VOV, Đài Tiếng nói Việt Nam hướng đến việc tìm kiếm, phát...

                         Dệt miền thanh âm tại đêm nhạc Revolution 2026 cùng 14 Casper
                      Tối ngày 27/10, sự xuất hiện của ca sĩ 14 Casper tại Chương III "Ngân Dương" thuộc đêm nhạc Revolution 2026 đã khiến hội trường Học viện Báo chí...