Sự kiện - bình luận
Quy hoạch Đô thị - Nông thôn kỷ nguyên mới: Lấy bản sắc văn hóa thuần Việt làm gốc để phát triển bền vững
Thứ bảy ,
04/07/2026 |
11:46 GMT+7
Trong tiến trình hiện đại hóa và hội nhập quốc tế sâu rộng, làm thế nào để các đô thị không trở thành những khối bê tông vô hồn, sao chép rập khuôn từ nước ngoài, và các vùng nông thôn không bị mất đi vẻ đẹp thanh bình của làng quê Việt? Câu hỏi mang tính thời đại này đã tìm thấy lời giải tại Hội thảo “Quy hoạch đô thị - nông thôn gắn với bản sắc văn hóa thuần Việt trong kỷ nguyên mới” do Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam (VUPDA) tổ chức ngày 3/7 tại Hà Nội.
Sự kiện quy tụ gần 100 nhà khoa học, chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực quy hoạch và văn hóa, cùng chung một trăn trở về việc định hình diện mạo không gian sống cho quốc gia trong giai đoạn phát triển mới.
Sứ mệnh nuôi dưỡng cội nguồn cho thế hệ mai sau
Phát biểu chỉ đạo và khai mạc hội thảo, Chủ tịch VUPDA Trần Ngọc Chính khẳng định, công tác quy hoạch hiện nay đang đứng trước một bước ngoặt mang tính lịch sử. Từ ngày 1/7, việc triển khai mạnh mẽ chính quyền 3 cấp đã mang lại những thay đổi căn bản trong quản lý và thực thi phát triển địa phương. Đồng thời, tinh thần cốt lõi của Nghị quyết 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam đã mở ra những góc nhìn rất mới, đặt văn hóa ở vị trí trung tâm, từ đó áp đặt một hệ quy chiếu mới lên ngành quy hoạch kiến trúc.
Quang cảnh hội thảo “Quy hoạch đô thị nông thôn gắn với bản sắc văn hóa thuần Việt trong kỷ nguyên mới”.
Nhấn mạnh tầm quan trọng mang tính chiến lược của yếu tố nhân văn, Chủ tịch Trần Ngọc Chính khẳng định, Việt Nam là quốc gia may mắn sở hữu một kho tàng văn hóa đậm đà bản sắc cùng một hệ sinh thái cảnh quan vô cùng đa dạng, phong phú. Do đó, khi bắt tay vào phác thảo bất kỳ một bản quy hoạch nào, từ quy mô vùng cho đến chi tiết, các nhà quản lý và kiến trúc sư phải đặt cái tâm vào việc nghiên cứu, bảo tồn cả các giá trị văn hóa vật thể lẫn phi vật thể. Đó không đơn thuần là việc giữ lại một ngôi đình cổ hay một hàng cây, mà chính là hành động nuôi dưỡng, gìn giữ gốc rễ tinh thần để các thế hệ tương lai có thể hiểu và tự hào về cội nguồn dân tộc.
Người đứng đầu VUPDA cũng cho biết, toàn bộ các ý kiến tâm huyết, các góc nhìn đa chiều từ hội thảo sẽ được tập hợp nghiêm túc để tham mưu cho các cơ quan thẩm quyền, hướng tới việc ban hành những chính sách quy hoạch vừa mang tính hiện đại, vừa thấm đẫm tinh hoa Đất Việt.
Người đứng đầu VUPDA cũng cho biết, toàn bộ các ý kiến tâm huyết, các góc nhìn đa chiều từ hội thảo sẽ được tập hợp nghiêm túc để tham mưu cho các cơ quan thẩm quyền, hướng tới việc ban hành những chính sách quy hoạch vừa mang tính hiện đại, vừa thấm đẫm tinh hoa Đất Việt.
Từ những "vết rạn" rập khuôn đến khát vọng kiến tạo lối đi riêng
Nhìn nhận một cách thẳng thắn về thực trạng phát triển trong 40 năm qua, Tiến sĩ, Kiến trúc sư Trương Văn Quảng, Phó Tổng thư ký VUPDA, cho rằng bên cạnh những thành tựu vượt bậc về hạ tầng và kinh tế, hệ thống đô thị nước nhà đang bộc lộ những hạn chế đáng lo ngại. Xu hướng "đô thị hóa cơ học" tức là chỉ chú trọng mở rộng diện tích, xây dựng nhà cửa một cách ồ ạt, đang khiến nhiều thành phố rơi vào tình trạng thiếu bản sắc, "trăm nơi như một". Khoảng cách phát triển và hưởng thụ văn hóa giữa thành thị và nông thôn vẫn là một hố sâu ngăn cách.
Đáng phê phán hơn, không ít địa phương vì nôn nóng đã chọn con đường "đi tắt" bằng cách sao chép nguyên mẫu các mô hình quy hoạch từ các quốc gia phát triển, bất chấp sự khập khiễng về điều kiện tự nhiên, đặc điểm lịch sử hay cấu trúc xã hội đặc thù của người Việt.
Đáng phê phán hơn, không ít địa phương vì nôn nóng đã chọn con đường "đi tắt" bằng cách sao chép nguyên mẫu các mô hình quy hoạch từ các quốc gia phát triển, bất chấp sự khập khiễng về điều kiện tự nhiên, đặc điểm lịch sử hay cấu trúc xã hội đặc thù của người Việt.
Tiến sĩ, Kiến trúc sư Trương Văn Quảng, Phó Tổng thư ký VUPDA chia sẻ tại hội thảo
Trong bối cảnh đó, khát vọng về một mô hình quy hoạch thuần Việt là đòi hỏi tất yếu. Nếu như thế kỷ XX là giai đoạn chúng ta cúi đầu học hỏi, tiếp thu tinh hoa thế giới thì thế kỷ XXI phải là thời đại Việt Nam tự tin đóng góp một mô hình phát triển mang dấu ấn riêng cho nền văn minh nhân loại. Đó là mô hình tổ chức không gian phát triển lấy ba chân kiềng làm cốt lõi: Bản sắc dân tộc – Hiện đại hóa – Hội nhập quốc tế. Tại đó, con người được định vị là trung tâm, văn hóa đóng vai trò nền tảng, sinh thái là giới hạn đỏ, kinh tế là động lực và công nghệ là công cụ thực thi.
Bản sắc văn hóa trong dòng chảy của kỷ nguyên số
Một điểm nhấn mang tính đột phá tại hội thảo nhận được nhiều sự đồng thuận là việc tích hợp công nghệ vào không gian văn hóa. Theo Tiến sĩ, Kiến trúc sư Phạm Thị Nhâm, Nguyên Phó Viện trưởng Viện Quy hoạch đô thị và Nông thôn Quốc gia, dưới sự tác động mạnh mẽ của nền kinh tế số và tinh thần của Nghị quyết số 57-NQ/TW về đổi mới sáng tạo, tư duy quy hoạch truyền thống buộc phải lột xác.
Chủ tịch VUPDA Trần Ngọc Chính phát biểu bế mạc hội thảo.
Quy hoạch ngày nay không còn đơn giản là việc phân chia các lô đất, vạch ra các tuyến đường hay bố trí các khu dân cư. Công tác tổ chức không gian trong kỷ nguyên mới phải là sự dung hợp hài hòa giữa ba tầng cấu trúc: Không gian vật chất, không gian số và không gian văn hóa. Việc đưa dữ liệu lớn, hạ tầng số và các nền tảng quản trị thông minh vào cấu trúc đô thị - nông thôn sẽ giúp các địa phương vận hành linh hoạt, nâng cao sức cạnh tranh toàn cầu. Nhưng điều cốt lõi là, dù công nghệ có hiện đại đến đâu, lớp hạ tầng số đó vẫn phải phục vụ cho việc tôn vinh và bảo tồn bản sắc không gian của từng vùng lãnh thổ.
Hội thảo kết thúc nhưng đã mở ra một tư duy mới đầy triển vọng. Để giữ gìn tinh hoa Đất Việt, quy hoạch không được là một bức tranh tĩnh, mà phải là một thực thể sống, nơi dòng chảy của công nghệ và sự phát triển kinh tế luôn được bao bọc, định hướng bởi mạch ngầm văn hóa ngàn năm của cha ông.
Hội thảo kết thúc nhưng đã mở ra một tư duy mới đầy triển vọng. Để giữ gìn tinh hoa Đất Việt, quy hoạch không được là một bức tranh tĩnh, mà phải là một thực thể sống, nơi dòng chảy của công nghệ và sự phát triển kinh tế luôn được bao bọc, định hướng bởi mạch ngầm văn hóa ngàn năm của cha ông.
Hoàng Tâm
Bình luận
CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM
Đánh thức tài năng âm nhạc đích thực: Cuộc thi Giọng hát trẻ toàn quốc 2026 ưu tiên giọng ca "mộc"
Nhằm tìm kiếm những giọng ca thuần khiết và tạo dựng một sân chơi bình đẳng cho thế hệ trẻ, cuộc thi Giọng hát trẻ toàn quốc 2026 đã...
KẾT NỐI DOANH NHÂN HOÀNG HUỲNH VIỆT NAM: DẤU ẤN GIAO THƯƠNG THIẾT THỰC TẠI THỦ ĐÔ.
Sáng ngày 22/5/2026, Hội Doanh nhân Hoàng Huỳnh Việt Nam đã tổ chức thành công Chương trình tham quan và kết nối giao thương lần...
GÓP Ý VỚI ĐẢNG, NHÀ NƯỚC VỀ PHÁT TRIỂN KINH TẾ – TẠO VIỆC LÀM BỀN VỮNG CHO NGƯỜI LAO ĐỘNG
(Một đề xuất cụ thể: Phát triển kinh tế dừa – Kinh tế Xanh Việt Nam)
TỌA ĐÀM KHOA HỌC “GIÁO DỤC MẦM NON VÀ QUYỀN NĂNG GIỌNG NÓI TRONG THỜI ĐẠI MỚI”
* RA MẮT DỰ ÁN “TƯ VẤN – HỖ TRỢ XÂY DỰNG TRƯỜNG HỌC HẠNH PHÚC – GIÁO VIÊN HẠNH PHÚC”**
TIN TỨC - SỰ KIỆN
.jpg)
.jpg)
.png)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
Đọc tạp chí in
Theo dòng sự kiện
