Sự kiện - bình luận
BÊN NGƯỜI GIỮ LỬA KÝ ỨC
Thứ năm ,
01/10/2026 |
13:35 GMT+7
Có những cuộc gặp, khi ra về, ta mang theo nhiều hơn những điều đã nghe. Đó là cảm giác vừa được đứng gần một phần lịch sử, được nhìn thấy, được nghe thấy lịch sử hiện diện trong dáng vẻ bình dị của một con người tuổi gần trọn thế kỷ. Với tôi, chuyến đi cùng Câu lạc bộ Trái tim người lính phương Nam đến thăm Đại tá Nguyễn Văn Tàu, người Anh hùng của Quân đội Nhân dân Việt Nam vẫn thường được gọi bằng cái tên trìu mến Tư Cang, vào sáng 17 tháng 9 năm 2026 là một cuộc gặp như thế.
Chúng tôi đến thăm ông trong những ngày hướng tới kỷ niệm 81 năm Ngày Nam Bộ kháng chiến. Ngày 23 tháng 9 năm 1945, khi nền độc lập vừa giành được chưa bao lâu, quân và dân Nam Bộ đã đứng lên chống thực dân Pháp quay trở lại xâm lược. Nghĩ về mốc son ấy trên đường đến gặp ông Tư Cang, tôi thấy cuộc thăm hỏi hôm nay có thêm một chiều sâu: chúng tôi đang đến với một người đã bước vào cuộc đấu tranh từ những năm tháng đầu tiên ấy, rồi tiếp tục đi qua hai cuộc kháng chiến trường kỳ của dân tộc.
Trong đoàn có những cựu chiến binh, những người làm báo, người làm văn hóa, doanh nghiệp và họa sĩ. Mỗi người một công việc, một thế hệ, nhưng cùng chung lòng kính trọng đối với vị đại tá tình báo và những đồng đội của ông. Thay mặt Câu lạc bộ, cựu chiến binh Nguyễn Công Trung ân cần hỏi thăm sức khỏe Đại tá, kể với ông về những hoạt động tri ân đã và đang được thực hiện. Trong một cuộc gặp như thế, lời hỏi thăm tưởng giản dị mà chứa đựng biết bao tình nghĩa của những người lính thế hệ sau đối với bậc đi trước vào sinh ra tử.
Trên gương mặt Đại tá Tư Cang, những nếp da hằn sâu dấu vết thời gian, nhưng đôi mắt ông vẫn tinh anh, ánh nhìn vừa ấm áp vừa sắc sảo. Ở ông còn nguyên phong thái của người từng đối diện, đấu trí với kẻ thù, giờ đây thư thái và an lành giữa vòng tay đồng đội. Tôi nhận ra trong dáng vẻ ấy sự bình thản của người chiến thắng và vẻ đẹp nhân hậu bền bỉ của con người Việt Nam sau bao cuộc chiến.
Ông Tư Cang kể lại chặng đường hoạt động cách mạng của mình; nhắc đến Cụm tình báo H63, đến những năm tháng chiến đấu và cả người đồng đội Phạm Xuân Ẩn. Nghe ông kể, tôi nghĩ đến công việc đặc biệt của những chiến sĩ tình báo: chiến công của họ đều được làm nên trong âm thầm, giữa hiểm nguy mà không thể gọi tên mình. Để một tin tức đi đến được nơi cần đến là trí tuệ, lòng dũng cảm và sự chở che của cả một mạng lưới con người.
Tư liệu về H63 giúp tôi hiểu thêm tầm vóc của những ký ức ấy. Từ năm 1962, ông Nguyễn Văn Tàu đảm nhiệm cương vị Cụm trưởng Cụm tình báo H63. Trong mạng lưới đó có những tên tuổi như Phạm Xuân Ẩn, Tám Thảo; có những con người đã cùng giữ cho đường dây hoạt động giữa lòng đối phương. Nhưng khi ngồi trước ông hôm nay, điều đọng lại trong tôi không chỉ là những chiến công. Đó còn là tình đồng đội bền chặt, hiện lên mỗi khi người lính già nhắc về những người đã cùng mình đi qua chiến tranh và đã có những người lần lượt ra đi mãi mãi.
Cuộc gặp cũng gợi tôi nghĩ về nghĩa tình của nhân dân. Người chiến sĩ tình báo có thể hoạt động bí mật giữa thành phố bởi có những gia đình sẵn lòng cưu mang, bảo vệ, dù hiểu rõ hiểm nguy có thể ập đến. Đại tá Tư Cang từng bày tỏ lòng biết ơn sâu nặng đối với đồng bào Sài Gòn – Gia Định. Bởi thế, kể chuyện về một người anh hùng cũng là dịp nhớ tới những con người bình thường đã lặng lẽ góp sức làm nên sức mạnh của cả dân tộc.
Những món quà chúng tôi mang đến hôm ấy nói thay nhiều điều. Họa sĩ Như Ngọc tặng Đại tá bức chân dung Chủ tịch Hồ Chí Minh; đại diện Công ty cổ phần Công nghệ Đất Việt gửi tặng sản phẩm chăm sóc sức khỏe; cựu chiến binh, nhà báo Nguyễn Khắc Dzũng trao bức ảnh kỷ niệm chụp cùng ông. Có món quà để giữ làm kỷ niệm, có món quà gửi gắm lời chúc sức khỏe. Trên hết, đó là cách những người đến thăm thưa với Đại tá rằng: chúng tôi luôn trân trọng ông, và trân trọng, biết ơn cả những đồng đội đã cùng ông làm nên lịch sử.
Là người làm báo có mặt trong đoàn, tôi hiểu rằng mình cần ghi lại cuộc gặp này bằng sự cẩn trọng của nghề nghiệp và sự biết ơn của một người đi sau. Một bức ảnh, một trang viết hay một thước phim khó kể hết cuộc đời của một người lính. Nhưng nếu được làm bằng tấm lòng thành, chúng có thể lưu giữ giọng kể, tên người, tình đồng đội và những bài học mà thời gian dễ làm chúng ta quên lãng.
Khi chia tay Đại tá Tư Cang, tôi nghĩ mãi về hai chữ “tiếp lửa”. Ngọn lửa ấy được trao qua câu chuyện của người từng trải, qua cái bắt tay thăm hỏi, qua việc người hôm nay chịu lắng nghe và ghi nhớ. Kỷ niệm Ngày Nam Bộ kháng chiến, chúng ta tri ân một thế hệ đã đứng lên bảo vệ nền độc lập; đồng thời tự nhắc mình sống sao cho xứng đáng với hòa bình mà thế hệ ấy đã dành cả tuổi trẻ để gìn giữ.
Buổi thăm khép lại, nhưng hình ảnh người đại tá tình báo ngồi giữa những người đồng đội và những tấm lòng đến với ông vẫn ở lại trong tôi. Lịch sử, vào khoảnh khắc ấy, thật gần. Gần đến mức mỗi người chúng tôi đều cảm thấy mình có trách nhiệm mang câu chuyện vừa nghe kể tiếp cho những người mai sau.
Trong đoàn có những cựu chiến binh, những người làm báo, người làm văn hóa, doanh nghiệp và họa sĩ. Mỗi người một công việc, một thế hệ, nhưng cùng chung lòng kính trọng đối với vị đại tá tình báo và những đồng đội của ông. Thay mặt Câu lạc bộ, cựu chiến binh Nguyễn Công Trung ân cần hỏi thăm sức khỏe Đại tá, kể với ông về những hoạt động tri ân đã và đang được thực hiện. Trong một cuộc gặp như thế, lời hỏi thăm tưởng giản dị mà chứa đựng biết bao tình nghĩa của những người lính thế hệ sau đối với bậc đi trước vào sinh ra tử.
Trên gương mặt Đại tá Tư Cang, những nếp da hằn sâu dấu vết thời gian, nhưng đôi mắt ông vẫn tinh anh, ánh nhìn vừa ấm áp vừa sắc sảo. Ở ông còn nguyên phong thái của người từng đối diện, đấu trí với kẻ thù, giờ đây thư thái và an lành giữa vòng tay đồng đội. Tôi nhận ra trong dáng vẻ ấy sự bình thản của người chiến thắng và vẻ đẹp nhân hậu bền bỉ của con người Việt Nam sau bao cuộc chiến.
Ông Tư Cang kể lại chặng đường hoạt động cách mạng của mình; nhắc đến Cụm tình báo H63, đến những năm tháng chiến đấu và cả người đồng đội Phạm Xuân Ẩn. Nghe ông kể, tôi nghĩ đến công việc đặc biệt của những chiến sĩ tình báo: chiến công của họ đều được làm nên trong âm thầm, giữa hiểm nguy mà không thể gọi tên mình. Để một tin tức đi đến được nơi cần đến là trí tuệ, lòng dũng cảm và sự chở che của cả một mạng lưới con người.
Tư liệu về H63 giúp tôi hiểu thêm tầm vóc của những ký ức ấy. Từ năm 1962, ông Nguyễn Văn Tàu đảm nhiệm cương vị Cụm trưởng Cụm tình báo H63. Trong mạng lưới đó có những tên tuổi như Phạm Xuân Ẩn, Tám Thảo; có những con người đã cùng giữ cho đường dây hoạt động giữa lòng đối phương. Nhưng khi ngồi trước ông hôm nay, điều đọng lại trong tôi không chỉ là những chiến công. Đó còn là tình đồng đội bền chặt, hiện lên mỗi khi người lính già nhắc về những người đã cùng mình đi qua chiến tranh và đã có những người lần lượt ra đi mãi mãi.
Cuộc gặp cũng gợi tôi nghĩ về nghĩa tình của nhân dân. Người chiến sĩ tình báo có thể hoạt động bí mật giữa thành phố bởi có những gia đình sẵn lòng cưu mang, bảo vệ, dù hiểu rõ hiểm nguy có thể ập đến. Đại tá Tư Cang từng bày tỏ lòng biết ơn sâu nặng đối với đồng bào Sài Gòn – Gia Định. Bởi thế, kể chuyện về một người anh hùng cũng là dịp nhớ tới những con người bình thường đã lặng lẽ góp sức làm nên sức mạnh của cả dân tộc.
Những món quà chúng tôi mang đến hôm ấy nói thay nhiều điều. Họa sĩ Như Ngọc tặng Đại tá bức chân dung Chủ tịch Hồ Chí Minh; đại diện Công ty cổ phần Công nghệ Đất Việt gửi tặng sản phẩm chăm sóc sức khỏe; cựu chiến binh, nhà báo Nguyễn Khắc Dzũng trao bức ảnh kỷ niệm chụp cùng ông. Có món quà để giữ làm kỷ niệm, có món quà gửi gắm lời chúc sức khỏe. Trên hết, đó là cách những người đến thăm thưa với Đại tá rằng: chúng tôi luôn trân trọng ông, và trân trọng, biết ơn cả những đồng đội đã cùng ông làm nên lịch sử.
Là người làm báo có mặt trong đoàn, tôi hiểu rằng mình cần ghi lại cuộc gặp này bằng sự cẩn trọng của nghề nghiệp và sự biết ơn của một người đi sau. Một bức ảnh, một trang viết hay một thước phim khó kể hết cuộc đời của một người lính. Nhưng nếu được làm bằng tấm lòng thành, chúng có thể lưu giữ giọng kể, tên người, tình đồng đội và những bài học mà thời gian dễ làm chúng ta quên lãng.
Khi chia tay Đại tá Tư Cang, tôi nghĩ mãi về hai chữ “tiếp lửa”. Ngọn lửa ấy được trao qua câu chuyện của người từng trải, qua cái bắt tay thăm hỏi, qua việc người hôm nay chịu lắng nghe và ghi nhớ. Kỷ niệm Ngày Nam Bộ kháng chiến, chúng ta tri ân một thế hệ đã đứng lên bảo vệ nền độc lập; đồng thời tự nhắc mình sống sao cho xứng đáng với hòa bình mà thế hệ ấy đã dành cả tuổi trẻ để gìn giữ.
Buổi thăm khép lại, nhưng hình ảnh người đại tá tình báo ngồi giữa những người đồng đội và những tấm lòng đến với ông vẫn ở lại trong tôi. Lịch sử, vào khoảnh khắc ấy, thật gần. Gần đến mức mỗi người chúng tôi đều cảm thấy mình có trách nhiệm mang câu chuyện vừa nghe kể tiếp cho những người mai sau.
TS Luật Nguyễn Tiến Chương
Bình luận
CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM
ĐẢNG ỦY PHƯỜNG CẦU GIẤY GIAO BAN VỚI CẤP ỦY CÁC TỔ CHỨC ĐẢNG DOANH NGHIỆP
Ngày 21 tháng 9 năm 2026, Ban Thường vụ Đảng ủy phường tổ chức Hội nghị giao ban với cấp ủy các tổ chức đảng doanh nghiệp trực thuộc Đảng bộ phường.
.jpg)
DÒNG HỌ PHẠM ĐỨC: 27 NĂM CHĂM DƯỠNG MẠCH NGUỒN KHUYẾN HỌC
Chiều 30/8/2026, tại Từ đường Đại gia tộc dòng họ Phạm Đức – Di tích lịch sử, văn hóa cấp thành phố, phường Phù Liễn, TP Hải Phòng,...
Từ Tuyên ngôn Độc lập đến Di chúc của Người
Ngày Quốc khánh luôn là một ngày lễ lớn đối với mọi quốc gia trên thế giới. Riêng đối với dân tộc Việt Nam, ngày Quốc khánh...
Phường Việt Hưng sau một năm vận hành chính quyền hai cấp: Vận hành thông suốt, phục vụ người dân hiệu quả
Mỗi sự chuyển đổi trong tổ chức bộ máy hành chính đều hướng tới một mục đích duy nhất: sự hài lòng của người dân và sự...
khai trương Văn phòng Tư vấn Kiến trúc Phong thủy của Viện Nghiên cứu Ứng dụng Kiến trúc Phong thủy
Lễ khai trương Văn phòng Tư vấn Kiến trúc Phong thủy của Viện Nghiên cứu Ứng dụng Kiến trúc Phong thủy tại Khu di tích quốc gia đặc biệt Côn Sơn...
TIN TỨC - SỰ KIỆN
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.png)
.jpg)
Đọc tạp chí in
Theo dòng sự kiện
